فیزیولوژی مو

سطح بدن انسان مانند سایر پستانداران از مو پوشیده شده و حدود پنج میلیون فولیکول در تمام بدن وجود دارد. در پوست سر تراکم موها بیشتر است و حدود صد هزار تار مو در پوست سر وجود دارد که تحت تاثیر عوامل وراثتی و محیطی تغییر می کند.
ساختمان مو شباهت زیادی به لایه شاخی پوست دارد. مو از تکثیر تعدادی از سلولها که در کف فولیکول قرار دارند بوجود می‎آید.
فولیکول مو یک ساختمان لوله ای شکل است که از واکنش متقابل سلول های اپیدرم بر درم و با پیشرفت آنها به عمق درم ایجاد می شود.
قسمت انتهایی این ساختمان چماقی یا پیازی شکل است که به آن بالب (Bulb ) گفته می شود. بخشی از درم بنام درمال پاپیلا که در انتهای بالب قرار دارد مملو از عروق خونی بوده و تغذیه فولیکول را بر عهده دارد. “بالب” جایگاه سلولهای مولد مو است که قدرت تقسیم و ظرفیت قابل توجهی جهت تکثیر دارد.
هنگامی که آنها تقسیم می شوند سلولهای جدیدی بوجود می آیند که آن سلولها در ریشه‎ی مو بصورت عمودی و در یک ردیف قرار گرفته و بالا می روند در نتیجه مو بلند و بلندتر می شود. این سلولها در حین مهاجرت به سطح پوست همانند لایه شاخی پوست، اضمحلال یافته هسته خود را از دست داده و “کراتینیزه” می شوند.
در نتیجه قسمتی از مو که از سطح پوست بیرون می آیند و شفت یا ساقه‎ی مو نامیده می شود از سلولهای مرده و کراتین تشکیل شده است. لازم بذکر است نوع کراتین موجود در مو از نوع سخت بوده و با کراتین پوست تفاوت دارد.
خصوصیات مو تا حد بسیار زیادی متاثر از کراتین می باشد. علاوه بر کراتین که ۸۵ درصد ساختمان مو را تشکیل می دهد مواد دیگری نیز در مو وجود دارد. از آن جمله می توان به آب˛ رنگدانه˛ عناصر معدنی مثل آهن˛ کلسیم˛ مس˛ منیزیم˛ منگنز و روی اشاره کرد.

 

ساقه مو از سه قسمت تشکیل شده است :  

  • مدولا: داخلی ترین لایه مو می باشد.ک
  • ورتکس: بخش میانی بوده و قسمت اعظم مو را تشکیل می دهد.
  • کوتیکول: خارجی ترین لایه می باشد که صافی˛ نرمی و درخشندگی مو به سلامت آن بستگی دارد. این لایه از یک ردیف سلول تشکیل شده که نحوه قرار گرفتن سلولهای کوتیکول نرمال و سالم مانند قرار گرفتن سفال های شیروانی می باشد. این لایه نسبتاً نفوذناپذیر است. موها با کوتیکول آسیب دیده ظاهری مات˛ بدحالت˛ خشن و زبر دارند.

رشد مو ۰/۳ تا ۰/۵میلی متر در روز می باشد.

دوره زندگی مو دارای سه مرحله است که عبارتند از:

  • آناژن: دراین دوره سلولهای زاینده مو تکثیر فعال دارند و طول مدت این مرحله مشخص کننده اندازه مو است.
  • کاتاژن: دراین دوره تکثیر سلولهای زاینده مو متوقف می شود.
  • تلوژن: درانتهای این دوره اتصال مو به غلافش سست می شود.

به هر فولیکول مو یک غده سباسه و یک ماهیچه متصل است. غدد سباسه سبوم ترشح می کنند که از منفذ فولیکول خارج می شود. سبوم از مواد مختلفی مانند کلسترول˛ اسیدهای چرب آزاد˛ تری گلیسیریدها و اسکوالن ساخته شده است. سبوم باعث نرمی پوست و مو شده و از خشکی پوست و تبخیر نامتعادل آب جلوگیری می کند. همچنین یک نوع عایق حرارتی در برابر سرما می باشد. کاهش یا افزایش قابل توجه ترشح سبوم موجب بروز مشکلاتی برای سلامت مو و پوست سر می شود. ترشح سبوم در دوران بلوغ توسط آندروژن ها تحریک می شود و تا پیش از آن میزان سبوم پوست بسیار کم است.

 

انواع موی سر

  1. موهای معمولی: این موها براق˛ درخشان˛ نرم˛ انعطاف پذیر و دارای چربی کمی هستند. روی این موها شوره دیده نمی شود و در پوست سر هم قرمزی و جوش وجود ندارد.
  2. موهای چرب: تقریبا بیشتر مواقع آغشته به چربی هستند و روی هم انباشته می شوند و فقط چند ساعت بعداز استحمام وضعیت خوبی دارند . بسته به میزان چربی پوست سر˛ موها بهم چسبیده و براق می‎شوند و بعداز مدتی رسوبات چربی باعث مات شدن آنها می گردد. ممکن است روی پوست و سر شوره˛ قرمزی جوش‎های خارش دار دیده شود.
  3. موهای خشک: مات و کدر هستند. هنگام لمس کردن زبر˛ خشن و غیرقابل انعطاف می باشند و در هنگام برس زدن خوب حالت نمی گیرند. به راحتی شانه نمی شوند و بسیار شکننده هستند.
  4. موهای ضعیف و نازک: حالت پذیری کمی دارند و بسیار حساس اند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *